Marie Janson
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data śmierci | |
| Członkini Senatu Belgii | |
| Okres |
od 27 grudnia 1921 |
| Przynależność polityczna | |
Marie Janson (ur. 23 lipca 1873 w Brukseli, zm. 8 marca 1960) – belgijska polityczka. Pierwsza kobieta wybrana do Senatu Belgii, w którym zasiadała w latach 1921–1958. W 1952 roku jako pierwsza kobieta przewodniczyła obradom belgijskiego senatu.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Marie Spaak urodziła się 23 lipca 1873 w Brukseli. Jej ojcem był Paul Janson, minister oraz członek Izby Reprezentantów. Jej brat, Paul-Émile Janson, był premierem Belgii w latach 1937–1938[1][2][3].
Działalność polityczna
[edytuj | edytuj kod]W trakcie I wojny światowej pracowała w organizacjach charytatywnych. Pod koniec wojny, wspólnie ze swoim najmłodszym synem (Paul-Henrim Spaakiem, późniejszym premierem kraju) dołączyła do Belgische Werkliedenpartij. W trakcie wyborów samorządowych w kwietniu 1921 roku została wybrana do rady Saint-Gilles. W tym samym roku, z rekomendacji Emila Vandervelde została wybrana przedstawicielką partii w Senacie Belgii. Mandat w senacie objęła 27 grudnia 1921, stając się pierwszą kobietą wybraną do parlamentu kraju. W parlamencie poświęciła się pracy na rzecz ograniczenia spożycia alkoholu, wsparcia dzieci oraz praw kobiet. Była autorką wielu ustaw, w tym m.in. na temat urlopu macierzyńskiego. 11 listopada 1952, jako najstarsza członkini senatu, została pierwszą kobietą kobietą w historii kraju, która przewodniczyła obradom belgijskiego parlamentu. Otwierała również posiedzenia izby w 1953, 1954, 1955 oraz w 1956 roku. W senacie zasiadała do 1958 roku[1][2][4].
Dwukrotnie głosowała przeciwko nadaniu kobietom czynnego prawa wyborczego. Po raz pierwszy w 1925 roku (ustawa gwarantowała kobietom prawo do udziału w głosowaniach na poziomie prowincji), a po raz drugi w 1929 roku (poprawka do ustawy, która gwarantowałaby kobietom prawo do głosowania w całym kraju)[4].
Pozostała działalność
[edytuj | edytuj kod]W 1922 roku, wspólnie z Arthurem Jauniauxem, współzałożyła Femmes prévoyantes socialistes. Była również przewodniczącą Ligue Nationale des Coopératrices[1][2].
Życie prywatne
[edytuj | edytuj kod]Jej mężem był Paul Spaak, belgijski prawnik, z którym miała czwórkę dzieci. Jej bratem był Paul-Émile Janson, premier Belgii w latach 1937–1938. Jej syn, Paul-Henri Spaak był trzykrotnym premierem kraju (za pierwszym razem bezpośrednio po jej bracie) oraz sekretarzem generalnym NATO. Jej wnuczka, Antoinette Spaak, była europarlamentarzystką oraz pierwszą kobietą w Belgii, która stanęła na czele partii politycznej (Demokratyczny Front Frankofonów)[1][2][3].
Zmarła w 1960 roku, w wieku 86 lat[4].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- 1 2 3 4 25. Marie Spaak : la première femme au Sénat ! – Décembre 1921 | PS ixelles [online], www.psxl.be [dostęp 2025-10-16] [zarchiwizowane z adresu 2016-11-14] (fr.).
- 1 2 3 4 Chronologie: Marie Janson Biographie [online], kronobase.org [dostęp 2025-10-16].
- 1 2 « Le défi d'être sénatrice : 100 ans de femmes en politique (belge) »
- 1 2 3 Marie Spaak-Janson – Portrait de femme – 1921: première sénatrice, première femme parlementaire [online], senate.be [dostęp 2025-10-16] [zarchiwizowane z adresu 2022-06-28].