नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ, जे आता कार्यरत आहे, ते भारतातील सर्वात मोठ्या विमानतळांपैकी एक आहे. विमानतळ तीन टप्प्यात विकसित केले जात आहे आणि सध्या पहिला टप्पा पूर्ण झाला आहे. विमानतळाची क्षमता दरवर्षी सुमारे २० दशलक्ष प्रवाशांना हाताळण्याची आहे. शिवाय, तिसरा टप्पा पूर्ण झाल्यानंतर, नवी मुंबई विमानतळ दरवर्षी सुमारे ९० दशलक्ष प्रवाशांना आणि २.५ दशलक्ष टन मालवाहतूक करण्यास सक्षम असेल.
नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ - आढावा
एनएमआयए (नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ), किंवा डीबी पाटील आंतरराष्ट्रीय विमानतळ, हा महाराष्ट्रातील एक पायाभूत सुविधांचा विकास आहे. सीएसएमआयए (छत्रपती शिवाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ) ला पर्याय म्हणून काम करण्याची योजना आखण्यात आलेले, ते आता एमएमआर, उर्फ मुंबई महानगर प्रदेशातील दुसरे सर्वात मोठे विमानतळ आहे.
नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ सुमारे १,१६० हेक्टर क्षेत्रात पसरलेले आहे. बांधकामाचा पहिला टप्पा पूर्ण झाल्यानंतर ८ ऑक्टोबर २०२५ रोजी विमानतळाचे उद्घाटन झाले. संपूर्ण विमानतळ प्रकल्पाची सविस्तर रचना आणि डिझाइन एल अँड टी इन्फ्रास्ट्रक्चरने केले आहे. टर्मिनल क्षेत्र आणि सुविधांचे मॉडेल जेकब सोल्युशन्सने तयार केले होते आणि प्रवासी टर्मिनल आणि एअर ट्रॅफिक कंट्रोल टॉवरची रचना झहा हदीद आर्किटेक्ट्सने केली होती.
नवी मुंबई विमानतळ प्रकल्प, त्याची स्थिती आणि नवीनतम घडामोडींचा सविस्तर आढावा येथे आहे.
नवी मुंबई विमानतळ: महत्त्वाच्या गोष्टी
यादी |
तपशील |
विमानतळाचे नाव |
नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ ओरेगॉन |
नवी मुंबई विमानतळाचा कोड |
एनएमआय |
नवी मुंबई विमानतळाचे स्थान |
आमरा मार्ग, उलवे, नवी मुंबई, |
क्षेत्र |
१,१६० हेक्टर |
अंदाजे किंमत |
१६,७०० कोटी रुपये |
नोडल एजन्सी |
सिडको (शहर आणि औद्योगिक विकास महामंडळ) |
ऑपरेटर |
एनएमआयएएल (नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ लिमिटेड) |
सिव्हिल कन्स्ट्रक्शन कंत्राटदार |
एल अँड टी (लार्सन अँड टुब्रो) |
उद्घाटन तारीख |
८ ऑक्टोबर २०२५ |
प्रारंभ तारीख |
२५ डिसेंबर २०२५ |
नवी मुंबई विमानतळाची रचना आणि रचना
नवी मुंबईतील नवीन आंतरराष्ट्रीय विमानतळ सुंदरपणे डिझाइन केलेले आहे आणि बाह्य दर्शनी भाग वक्र आहे. विमानतळाची रचना कमळाच्या फुलांनी प्रेरित आहे आणि त्यातील घटक अनेक ठिकाणी समाविष्ट केले आहेत. ते सुंदर जलकुंभ (कमळाच्या फुलांसह) आणि स्टेनलेस स्टीलच्या कमानींनी सजवलेले आहे जे त्याच्या समकालीन सौंदर्यात्मक स्वरूपाला आणखी वाढवते.
विमानतळ प्रवाशांना विविध सुविधा देखील प्रदान करतो. दुकाने, रेस्टॉरंट्स आणि सामान सेवा यासारख्या मूलभूत सुविधांची प्रगती अद्याप प्रगतीपथावर असताना, विमानतळाची रचना आणि धावपट्टी पूर्णत्वाच्या जवळ आहे. त्याबद्दलची माहिती खालीलप्रमाणे आहे:
विमानतळाची रचना आणि आकार
नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळाचे एप्रन क्षेत्रफळ ७,२०,००० चौरस फूट , टर्मिनल क्षेत्र १८०,००० चौरस फूट आणि दहा कोड सी विमानांसाठी पार्किंग क्षेत्र आहे.
धावपट्टी: नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ तिसऱ्या टप्प्याच्या पूर्णतेनंतर दोन समांतर धावपट्टींनी सुसज्ज आहे. धावपट्टीची लांबी सुमारे ३,७०० मीटर आणि रुंदी सुमारे ६० मीटर आहे. दोन्ही धावपट्टी एकमेकांपासून १.५५ किमी अंतरावर आहेत आणि १,१६० हेक्टरमध्ये पसरलेल्या आहेत.
धावपट्टी ०८ एल/२६ आर: ३,७०० बाय ६० मीटर (१२,१४० फूट × २०० फूट)
धावपट्टी ०८ आर/२६ एल: ३,७०० बाय ६० मीटर (१२,१४० फूट × २०० फूट)
इतर सुविधा: विमानतळावर १६,३०,००० चौरस फूट (१,५१,००० मीटर चौरस) चे इंधन फार्म आणि तीन विमान हँगर आहेत. येथे एक समर्पित देखभाल दुरुस्ती आणि दुरुस्ती (MRO) सुविधा देखील आहे.
नवी मुंबई विमानतळ टर्मिनल्स
नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळाची रचना ब्रिटिश डिझाइन आणि आर्किटेक्चर फर्म झहा हदीद आर्किटेक्ट्सने केली आहे. यात तीन अत्याधुनिक टर्मिनल इमारती असतील; त्या सर्व एकमेकांशी जोडल्या गेल्या असतील.
या तिन्ही इमारतींमध्ये कमळाच्या आकाराची सौंदर्यात्मक थीम असेल आणि प्रवाशांसाठी लाउंज, फूड कोर्ट, ड्युटी-फ्री शॉप्स, ट्रॅव्हलॅटर्स आणि इतर सुविधा असतील. याव्यतिरिक्त, विमानतळावर पहिल्या टप्प्यात दरवर्षी २० लाख प्रवाशांना हाताळण्याची क्षमता असलेले कमी किमतीचे वाहक टर्मिनल असेल.
कार्गो टर्मिनल: नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळाचे आंतरराष्ट्रीय कार्गो टर्मिनल (२,५५,००० चौरस फूट (२३,७०० मीटर चौरस) मध्ये पसरलेले असेल, तर देशांतर्गत कार्गो टर्मिनल (३३,००० मीटर चौरस) मध्ये पसरलेले असेल.
नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरील VVIP टर्मिनल
येणाऱ्या नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर लवकरच शीर्ष राजकारणी, अब्जाधीश व्यावसायिक आणि उच्च-प्रोफाइल चित्रपट तारे यांच्यासाठी एक समर्पित टर्मिनल असेल. हे विकास व्हीव्हीआयपी-एक्सक्लुझिव्ह टर्मिनल असण्याची अपेक्षा आहे, जे विमानतळाच्या विस्तार योजनेच्या तिसऱ्या टप्प्यात बांधले जाईल.
नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरील व्हीव्हीआयपी टर्मिनलचे बांधकाम २०२५-२६ या आर्थिक वर्षात सुरू होऊन २०३० पर्यंत पूर्ण होण्याची अपेक्षा आहे. हे समर्पित टर्मिनल केंद्र आणि राज्य सरकारचे अधिकारी, मुख्यमंत्री, राज्यपाल, संरक्षण कर्मचारी, उपमुख्यमंत्री आणि इतर प्रमुख सरकारी व्यक्तींना सेवा देईल. हे टर्मिनल उच्च-प्रोफाइल उद्योजक आणि लोकप्रिय कलाकारांसाठी एक सामान्य विमान वाहतूक केंद्र देखील असेल. या टर्मिनलमध्ये प्रवेश करण्यासाठी पात्र असलेल्यांसाठी पूर्णत्वाचे निकष नंतर निश्चित केले जातील. ही सुविधा विमानतळाच्या प्रवर्तकांच्या कुटुंबासाठी देखील उपलब्ध असेल आणि सर्व सामान्य कामकाज यातूनच केले जाईल.
सध्याच्या छत्रपती शिवाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर (CSMIA) कोणतेही व्हीव्हीआयपी टर्मिनल अस्तित्वात नसल्यामुळे, ही नवीन सुविधा उच्चभ्रू प्रवाशांसाठी एक नवीन क्रांती घडवून आणणारी ठरेल.
एनएमआयए येथून कार्यरत असलेल्या विमान कंपन्या
एनएमआयएने डिसेंबर २०२५ मध्ये देशांतर्गत विमानसेवा सुरू केली. सहा महिन्यांत, पाच विमान कंपन्यांनी येथे आपले कामकाज सुरू केले आहे. इंडिगो सध्या सर्वाधिक, सुमारे १३ शहरांमधून विमानसेवा चालवते. एअर इंडिया एक्सप्रेस, अकासा एअर, स्टार एअर आणि स्पाईसजेट या कंपन्यादेखील दररोज सेवा चालवतात. या सर्व कंपन्या मिळून मुंबईच्या दुसऱ्या विमानतळाला बंगळूर, दिल्ली, हैदराबाद, कोची, अहमदाबाद, लखनौ, गोवा, जयपूर आणि चेन्नई या शहरांशी जोडतात.
हे ठिकाण आधीच गजबजलेले आहे. दररोज सुमारे २०,००० लोक येथून ये-जा करतात. याचा अर्थ १५० विमानांचे लँडिंग आणि टेक-ऑफ होते. विमानतळ अधिकाऱ्यांच्या मते, डिसेंबरपर्यंत हा आकडा दररोज ५०,००० प्रवासी आणि ३८० विमानांच्या उड्डाणांपर्यंत पोहोचेल.
इंडिगोने १५ शहरांसाठी दिवसाला १८ उड्डाणांनी लहान सुरुवात केली. मार्च २०२६ पर्यंत दररोज ७९ उड्डाणे करण्याची योजना आहे. त्यापैकी चौदा उड्डाणे परदेशात असतील. अकासा एअरने आठवड्याला १०० देशांतर्गत फेऱ्यांनी सुरुवात केली. पुढील वर्षी नोव्हेंबरपर्यंत ३०० देशांतर्गत आणि ५० आंतरराष्ट्रीय फेऱ्या करण्याचे त्यांचे उद्दिष्ट आहे.
नवी मुंबई आणि ठाण्यातील प्रवाशांसाठी, या विमानतळामुळे सीएसएमआयए (CSMIA) पर्यंतचा लांबचा प्रवास वाचतो. आठवड्याच्या शेवटी (वीकेंडला) पार्किंगची जागा पूर्णपणे भरलेली असते.
सध्या NMIA मधून कोण उड्डाण करते?
विमान कंपनी |
ते काय आहे |
ते NMIA पासून कुठे जाते |
इंडिगो |
मोठी कमी किमतीची वाहक कंपनी |
दिल्ली, बंगळूर, हैदराबाद, गोवा, जयपूर, चेन्नई |
एअर इंडिया एक्सप्रेस |
एअर इंडियाची बजेट शाखा |
बंगळूरु, दिल्ली, कोची, अहमदाबाद |
अकासा एअर |
नवीन एअरलाइन |
प्रमुख महानगरे, दर आठवड्याला आणखी भर पडत आहे. |
स्टार एअर |
प्रादेशिक विमान कंपनी |
लहान शहरे |
स्पाइसजेट |
कमी किमतीचे |
डिसेंबर २०२५ मध्ये आले |
नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरून १५ जुलैपासून आंतरराष्ट्रीय विमानसेवा सुरू होणार.
१५ जुलै, २०२६ रोजी एनएमआयए (NMIA) आपले पहिले आंतरराष्ट्रीय उड्डाण हाताळणार आहे. त्याच दिवशी मालवाहू विमानांची वाहतूकही सुरू होईल. सीमाशुल्क विभागाकडून अजून अंतिम मंजुरी मिळणे बाकी आहे, परंतु कागदपत्रांची पूर्तता जवळपास पूर्ण झाली आहे.
एनएमआयएएलचे सीईओ बीव्हीजेके शर्मा म्हणाले की, सुरुवातीला मालवाहू विमाने आठवड्यातून सुमारे १८ वेळा धावतील. प्रवासी विमानसेवा देखील पहिल्याच दिवसापासून सुरू व्हायला हवी. एअर इंडिया एक्सप्रेस आणि इंडिगो सज्ज आहेत. एअर इंडिया एक्सप्रेस अबू धाबीसाठी दररोज बोईंग ७३७ मॅक्स विमान चालवण्याची योजना आखत आहे, ज्याचे फ्लाइट क्रमांक IX205 आणि IX206 असतील.
काय जाणून घ्यावे
प्रारंभ : प्रवासी आणि मालवाहतूक दोन्हीसाठी १५ जुलै, २०२६.
पहिली उड्डाणे : आखाती मार्गांवर, अबू धाबी निश्चित झाले आहे.
मालवाहतूक : पहिल्या टप्प्यात आठवड्याला १८ मालवाहू विमानांची उड्डाणे.
तपासणी : सीबीआयसीच्या पथकाने १६ जून रोजी भेट दिली. ५ जुलैच्या सुमारास व्यापार सूचना जारी होण्याची शक्यता आहे.
हे महत्त्वाचे का आहे : एनएमआयए (NMIA) हे जेएनपीटी (JNPT) बंदरापासून १४ किमी आणि एमटीएचएल (MTHL) मार्गे मुंबई बंदरापासून ३५ किमी अंतरावर आहे. निर्यातदारांना एक जवळचा पर्याय मिळतो.
टर्मिनल २ चे आंतरराष्ट्रीय वापरासाठी नूतनीकरण केले जात आहे. भविष्यात ते ५ कोटी प्रवाशांची हाताळणी करेल. पनवेल, रायगड आणि पुण्यातील लोक त्यांच्या विमानापर्यंत अधिक वेगाने पोहोचतील. आणि मुंबईच्या मुख्य विमानतळाला काहीसा दिलासा मिळणार आहे.
नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळाचे उद्घाटन
अखेरीस, अनेकदा मुदतवाढ आणि अंतिम मुदतीत बदल झाल्यानंतर, बहुप्रतिक्षित नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळाचे उद्घाटन पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते ८ ऑक्टोबर २०२५ रोजी झाले. विमानतळाने २५ डिसेंबर २०२५ पासून व्यावसायिक कामकाज सुरू केले.
_0_1200.jpg)
उद्घाटन तारीख: विमानतळाचे औपचारिक उद्घाटन ८ ऑक्टोबर २०२५ रोजी झाले.
क्षमता : सुरुवातीला दरवर्षी २० दशलक्ष प्रवाशांना हाताळण्याची क्षमता आहे.
सुविधा : विमानतळावर फक्त एकच टर्मिनल (देशांतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय विमान कंपन्यांसाठी) असेल आणि दोन प्रस्तावित धावपट्ट्यांपैकी फक्त एकच असेल.
नवी मुंबई विमानतळ प्रवासी क्षमता
नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ (NMIA) आता वास्तवात आले आहे आणि ते खूप वेगाने वाढत आहे. २५ डिसेंबर २०२५ रोजी त्याचे कामकाज सुरू झाले आणि प्रवाशांकडून त्याला मोठा प्रतिसाद मिळत आहे. आश्चर्याची गोष्ट म्हणजे पहिल्या पाच दिवसांतच विमानतळाने २६,००० हून अधिक प्रवाशांना प्रवास करण्यास मदत केली. ही नवीन साइट गर्दीच्या मुंबई विमानतळावरील अतिरिक्त भार कमी करून खूप मदत करते.
हा प्रकल्प टप्प्याटप्प्याने पुढे जात आहे. सध्या, दरवर्षी २० दशलक्ष लोक येथे येऊ शकतात. फेब्रुवारी २०२६ पर्यंत, विमानतळ २४ तास खुले राहील. गर्दी लक्षात घेऊन, त्याचे वेळापत्रक दररोज ४० उड्डाणांपर्यंत वाढवण्याची योजना आहे.
क्षमता वाढ योजना:
कामाचा टप्पा |
वार्षिक प्रवासी मर्यादा |
पहिला टप्पा (आता) |
२० दशलक्ष |
दुसरा टप्पा (२०२९ पर्यंत) |
५० दशलक्ष |
अंतिम ध्येय |
९० दशलक्ष |
ताज्या अपडेट्स:
टॉप एअरलाइन्स: इंडिगो, अकासा एअर आणि एअर इंडिया एक्सप्रेस सारख्या मोठ्या नावांनी येथून आधीच उड्डाणे सुरू आहेत.
शहरांच्या लिंक्स: तुम्ही सध्या दिल्ली, चेन्नई आणि बेंगळुरू सारख्या १३ मोठ्या शहरांमध्ये विमानाने जाऊ शकता.
मोठ्या प्रमाणात: पूर्णपणे तयार झाल्यावर, विमानतळावर चार टर्मिनल आणि दोन लांब धावपट्टे असतील.
हे विमानतळ स्थानिक क्षेत्रासाठी उत्तम आहे. प्रवास अधिक चांगला करण्यासाठी ते स्मार्ट डिझाइन आणि स्वच्छ ऊर्जेचा वापर करते.
नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ - नाव बदल
नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळाचे (एनएमआयए) नाव अजूनही एक मोठा मुद्दा आहे. स्थानिक आणि राजकारणी दोघांकडूनही या सुविधेचे नाव दिवंगत नेते डीबी पाटील यांच्या नावावर ठेवण्यासाठी जोरदार आग्रह धरला जात आहे. अलिकडेच एक शिष्टमंडळ केंद्रीय नागरी विमान वाहतूक मंत्र्यांकडे गेले आणि डीबी पाटील आंतरराष्ट्रीय विमानतळाचे नाव देण्याची औपचारिक मागणी केली.
डी.बी. पाटील हे एक अत्यंत आदरणीय व्यक्तिमत्व होते. त्यांनी प्रकल्पग्रस्तांच्या (पीएपी) हक्कांसाठी तीव्र लढा दिला. हे शेतकरी आणि स्थानिक लोक आहेत ज्यांनी विमानतळासाठी आपली जमीन दिली. आगरी आणि कोळी समुदाय हे नाव स्थानिक अभिमानाचा विषय मानतात. पहा, अनेक मुख्यमंत्र्यांनी हे नाव पाटील यांचेच असेल असे आश्वासन दिले होते. पण समस्या अशी आहे: अद्याप कोणताही अधिकृत लेखी सरकारी आदेश आलेला नाही. त्या मोठ्या विलंबामुळे पीएपी नेते आणि स्थानिकांमध्ये तीव्र अविश्वास आणि खरा राग निर्माण होत आहे.
नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर कसे पोहोचायचे
सरकारने विविध पायाभूत सुविधा प्रकल्प प्रस्तावित केले आहेत जे अखंड कनेक्टिव्हिटी प्रदान करतील:-
वॉटर टॅक्सीमुळे मुंबई आणि नवी मुंबईच्या कोणत्याही कोपऱ्यातून प्रवासाचा वेळ १७ मिनिटांपर्यंत कमी होईल.
- उलवे कोस्टल रोड (यूसीआर) आणि खारगर कोस्टल रोड (केसीआर) हे बांधकाम सुरू आहे, ज्यामुळे रस्त्यांवरील वाहतूक कोंडी कमी होईल.
सहा पदरी रस्ता विमानतळाला मुंबई ट्रान्स हार्बर लिंक आणि मुंबईच्या इतर भागांशी जोडेल.
नवी मुंबई मेट्रो लाईन १ आणि प्रस्तावित मुंबई मेट्रो लाईन ८/गोल्ड लाईन एकमेकांना जोडतील.
मुंबई-हैदराबाद हाय-स्पीड रेल (HSR) कॉरिडॉरच्या विमानतळावर एक टर्मिनल स्टेशन देखील नियोजित आहे.
नवी मुंबई विमानतळाचा इतिहास
१९९७ मध्ये कल्पना केलेल्या, नागरी उड्डाण मंत्रालयाने (नागरी उड्डाण मंत्रालय) छत्रपती शिवाजी आंतरराष्ट्रीय विमानतळाच्या विस्तारासाठी अनेक जागांचे मूल्यांकन करण्यासाठी एक समिती स्थापन केली. समितीने २००० मध्ये मांडवा-रेवस जागेची सूचना दिली जी नंतर सिडकोने एमओसीएला पाठविलेल्या व्यवहार्यता अहवालासह सुधारित केली. परिणामी, एएआय (भारतीय विमानतळ प्राधिकरण) च्या उपसमितीला नवी मुंबईत एक जागा आढळली जी ऑपरेशनल आणि तांत्रिकदृष्ट्या अधिक व्यवहार्य होती. त्यानंतर त्यांनी सिडकोला प्रकल्पाचा तपशीलवार व्यवहार्यता अभ्यास करण्याचे सुचवले.
२००१ मध्ये, सिडकोने नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ प्रकल्पासाठी TEFS (टेक्नो-इकॉनॉमिक फिजिबिलिटी स्टडी) सरकारला सादर केला. त्यानंतर, ICAO (आंतरराष्ट्रीय नागरी विमान वाहतूक संघटना) ने एक सिम्युलेशन अभ्यास केला ज्याने योग्य प्रक्रियांनुसार मुंबईतील दोन विमानतळांचे एकाच वेळी ऑपरेशन शक्य असल्याचे सिद्ध केले.
सिडकोने फेब्रुवारी २००७ मध्ये या प्रकल्पासाठी प्रकल्प व्यवहार्यता आणि व्यवसाय योजना मंत्रालयाकडे सादर केली आणि जुलै २००७ मध्ये केंद्रीय मंत्रिमंडळाकडून त्याला मान्यता मिळाली.
२००८ मध्ये, महाराष्ट्र सरकारने पीपीपी (सार्वजनिक खाजगी भागीदारी) तत्त्वावर नवी मुंबई विमानतळाच्या विकासाला मान्यता दिली आणि त्याच्या अंमलबजावणीसाठी सिडकोला नोडल एजन्सी म्हणून नियुक्त केले.
नवी मुंबई विमानतळ विस्तार (सर्व टप्पे)
नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ अनेक टप्प्यात बांधले जात आहे. पहिले दोन टप्पे जवळजवळ तयार आहेत. त्यात मुख्य टर्मिनल आणि एक धावपट्टी समाविष्ट आहे. या भागात दरवर्षी सुमारे 20 दशलक्ष प्रवाशांची वाहतूक होईल. विमानतळावरून मालवाहू सेवा देखील सुरू होईल. 2025 पासून अनेक विमान कंपन्यांनी येथे उड्डाणे सुरू केली आहेत.
तिसरा टप्पा सर्वात मोठा आहे. त्यात एक नवीन टर्मिनल आणि दुसरा धावपट्टी जोडली जाईल. विमानतळाच्या आत नवीन मेट्रो लिंक्स आणि स्वयंचलित वाहतूक असेल. यामागील कंपनी, अदानी, सुमारे ३०,००० कोटी रुपये (सुमारे $३.४ अब्ज) गुंतवणूक करेल. बांधकाम लवकरच सुरू होण्याची अपेक्षा आहे आणि ते पूर्ण होण्यासाठी सुमारे साडेतीन वर्षे लागतील. यानंतर, विमानतळ दरवर्षी ५० दशलक्ष प्रवाशांना सेवा देऊ शकेल.
नंतरच्या टप्प्यांमध्ये अधिक टर्मिनल आणि सुविधा जोडल्या जातील. अखेरपर्यंत, विमानतळ दरवर्षी 90 दशलक्ष प्रवाशांना सेवा देऊ शकेल. या नवीन विमानतळामुळे मुंबईच्या मुख्य विमानतळावरील भार कमी होण्यास मदत होईल. यामुळे अर्थव्यवस्थेलाही चालना मिळेल आणि अनेक लोकांसाठी प्रवास सोपा होईल.
नवी मुंबई विमानतळाची तयारी सुरू: २०२६ च्या अखेरीस दुसऱ्या टप्प्याच्या विस्ताराची पुष्टी
नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ (NMIA) प्रकल्प वेगाने पुढे जात आहे. पहिले उड्डाण सुरू होण्यापूर्वीच, अदानी एअरपोर्ट होल्डिंग्ज लिमिटेड (AAHL) ने प्रकल्पाच्या दुसऱ्या टप्प्याला अधिकृतपणे मान्यता दिली आहे. बांधकामाचा हा पुढचा अध्याय २०२६ च्या पावसाळ्यानंतर लगेच सुरू होणार आहे, जो दर्शवितो की विकासक क्षमता वाढवण्यासाठी वाट पाहत नाहीत.
भविष्यातील मागणीसाठी स्केलिंग
पहिल्या टप्प्यात मूलभूत पायाभूत सुविधा तयार करण्यावर लक्ष केंद्रित केले गेले होते, तर दुसऱ्या टप्प्यात हे शहर जागतिक वाहतूक केंद्रात रूपांतरित करण्यासाठी आवश्यक असलेल्या मोठ्या प्रमाणात कामांचा समावेश आहे.
क्षमता वाढ: या नवीन टप्प्यामुळे विमानतळाची हाताळणी क्षमता दरवर्षी २० दशलक्ष वरून तब्बल ४ कोटी प्रवाशांपर्यंत वाढेल.
टर्मिनल आणि रनवे विस्तार: या योजनेत टर्मिनल फूटप्रिंटचा विस्तार करणे आणि सुरुवातीच्या कामादरम्यान मागील बाजूस ठेवलेल्या दुय्यम आधार सुविधा जोडणे समाविष्ट आहे.
बहु-मॉडल ध्येय: अटल सेतूशी असलेल्या अखंड दुव्यामुळे टर्मिनल उघडताच वाहतुकीत मोठी वाढ होण्याची अपेक्षा असल्याने AAHL हे जलदगतीने पूर्ण करत आहे.
स्थानिक रिअल इस्टेटसाठी याचा अर्थ काय आहे
ही केवळ प्रवाशांसाठी बातमी नाही. पनवेल, उलवे आणि खारघर सारख्या नोड्स पाहणाऱ्या गुंतवणूकदारांसाठी, फेज २ ची सुरुवात ही एक मोठी आत्मविश्वास वाढवणारी गोष्ट आहे. हे सिद्ध करते की एरोसिटीचा दृष्टिकोन केवळ बोलण्यापेक्षा जास्त आहे. पावसाळ्यानंतर बांधकाम उपकरणे साइटवर परत येत असल्याने, आसपासच्या विमानतळ प्रभाव अधिसूचित क्षेत्रात भाडे मागणी आणि मालमत्तेच्या मूल्यांकनात आणखी एक वाढ होण्याची आम्हाला अपेक्षा आहे.
नवी मुंबई विमानतळाला जोडणारा एक्सप्रेसवे
केंद्रीय मंत्रिमंडळाने अलीकडेच जेएनपीए क्षेत्रातील पागोटे ते जुन्या मुंबई-पुणे महामार्ग आणि कात्रज रस्त्याच्या जंक्शनवरील चौक यांना जोडणारा १९ किमी लांबीचा, सहा पदरी द्रुतगती महामार्ग मंजूर केला.
हा एक्सप्रेसवे मुंबई-पुणे एक्सप्रेसवे आणि मुंबई-गोवा राष्ट्रीय महामार्ग (एनएच-६६) सारख्या इतर प्रमुख रस्त्यांना देखील जोडेल.
नवीन एक्सप्रेसवेमुळे जेएनपीएला येणाऱ्या नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळाशी जोडून लॉजिस्टिक्स कार्यक्षमतेत लक्षणीय सुधारणा होईल. सह्याद्री पर्वतरांगांमधून दोन बोगदे जातील, ज्यामुळे हेवी-ड्युटी ट्रकसह व्यावसायिक वाहनांची जलद पण सुरक्षित हालचाल सुलभ होईल. हा प्रकल्प पीएम गतिशक्ती राष्ट्रीय मास्टर प्लॅनशी सुसंगत आहे, ज्याचा उद्देश अनेक आर्थिक क्षेत्रांना मल्टीमॉडल कनेक्टिव्हिटी पायाभूत सुविधा प्रदान करणे आहे.
जेएनपीएमध्ये कंटेनरची संख्या वाढत असल्याने आणि येणारा विमानतळ लवकरच कधीही सुरू होण्याची अपेक्षा असल्याने, या प्रदेशात राष्ट्रीय महामार्ग कनेक्टिव्हिटी वाढवण्याची गरज वाढली आहे. येणाऱ्या एक्सप्रेसवेमुळे दोन्ही भागांमधील प्रवासाचा वेळ लक्षणीयरीत्या कमी होईल, जो सध्या २ ते ३ तासांचा आहे.
ठाणे आणि नवी मुंबई विमानतळाला जोडणारा उन्नत कॉरिडॉर
ठाणे आणि नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळाला जोडण्यासाठी सिडको, शहर आणि औद्योगिक विकास महामंडळाने एक उन्नत कॉरिडॉर प्रस्तावित केला आहे. या कॉरिडॉरची लांबी २६ किमी असेल. प्रस्तावित कॉरिडॉरचा सविस्तर प्रकल्प अहवाल तयार केला जात आहे.
अधिकाऱ्यांच्या मते, ठाणे परिसराची नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळाशी असलेली कनेक्टिव्हिटी पाम बीच रोड आणि ठाणे ते बेलापूर रोड या मार्गाने मर्यादित आहे. नवीन प्रस्तावित कॉरिडॉरमुळे विमानतळाकडे जाणारा जलद मार्ग उपलब्ध होऊन कनेक्टिव्हिटी वाढण्यास आणि प्रवास सुव्यवस्थित होण्यास मदत होईल.
कॉरिडॉरचे बांधकाम दोन भागात विभागले जाईल.
पहिला भाग : ठाणे ते वाशी येथील पाटणी चौक
दुसरा भाग: वाशी ते नवी मुंबई विमानतळ
या कॉरिडॉरच्या पहिल्या भागाचा प्रारंभ बिंदू ठाण्यातील पटणी चौक असेल. तो नवी मुंबई विमानतळाजवळील वाशी येथे संपेल. ठाणे-बेलापूर रोडने जाणाऱ्या कॉरिडॉरच्या एकूण लांबीपैकी १७ किमी हा भाग व्यापेल. उर्वरित ९ किमी वाशी आणि नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ (एनएमआयए) दरम्यान डबल-डेकर एलिव्हेटेड कॉरिडॉर म्हणून बांधला जाईल.
ठाणे ते नवी मुंबई विमानतळ दरम्यान बांधण्यात येणाऱ्या संपूर्ण २६ किमी लांबीच्या कॉरिडॉरची अंदाजे किंमत ८,००० कोटी रुपये आहे. प्रकल्प पूर्ण होण्याची वेळ अद्याप जाहीर केलेली नाही. विविध मंजुरी आणि मंजुरी मिळण्याची वेळ पूर्ण होण्याची तारीख निश्चित करण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावेल असे अधिकाऱ्यांनी सांगितले आहे.
नवी मुंबई विमानतळाचा रिअल इस्टेटवर होणारा परिणाम
नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळाच्या पूर्णत्वामुळे पनवेलमध्ये रिअल इस्टेट विकासासाठी दरवाजे खुले झाले आहेत. त्यामुळे पनवेल हे आकर्षणाचे केंद्र बनले आहे आणि विकासक आणि घर खरेदीदारांमध्ये आधीच रस निर्माण झाला आहे.
देशभरातील रिअल इस्टेट तज्ञांच्या भाकितांनुसार, पनवेल लवकरच एक भरभराटीचे व्यावसायिक ठिकाण म्हणून उदयास येईल. सुरळीत कनेक्टिव्हिटीसह सर्वोत्तम दर्जाच्या पायाभूत सुविधांमुळे स्टार्ट-अप्स आणि बहुराष्ट्रीय कंपन्यांना पनवेल आणि आसपास कार्यालये स्थापन करता येतील.
विमानतळामुळे नवी मुंबईच्या अर्थव्यवस्थेलाही मोठी चालना मिळेल. नवी मुंबई आणि लगतच्या भागातील मालमत्तेच्या किमती १०-१५% वाढतील, ज्यामध्ये पनवेल, कामोठे, खारगर, तळोजा आणि उलवे यांना सर्वाधिक फायदा होईल.
याव्यतिरिक्त, अत्याधुनिक विमानतळ विकासामुळे निवासी क्षेत्रात एक चळवळ सुरू होईल. यामुळे लोकांना, विशेषतः जे आधीच सुधारित जीवनमान आणि संधी शोधत आहेत, त्यांना पनवेल आणि जवळच्या भागात स्थलांतरित होण्यास प्रोत्साहन मिळेल. परिणामी, या प्रदेशांमध्ये परवडणाऱ्या आणि प्रीमियम निवासी घरांची मागणी वाढेल.
नवी मुंबई विमानतळ - जवळपासचे परिसर
गुगल मॅप्सनुसार, विमानतळाचे स्थान मुंबईच्या पूर्वेस आहे, म्हणजेच राष्ट्रीय महामार्ग ३४८ वर, रायगड जिल्ह्यातील पनवेल जवळ. ते ३५ किमीच्या विमानतळ एक्सप्रेस लाईन मेट्रोद्वारे छत्रपती शिवाजी आंतरराष्ट्रीय विमानतळाशी जोडले जाईल. विमानतळ मुंबई मेट्रो लाईन ८ द्वारे देखील उपलब्ध असेल.
याव्यतिरिक्त, एनएमआयए मुंबईशी ६-लेन आणि २१.८० किमी लांबीच्या एमटीएचएल (मुंबई ट्रान्स हार्बाउट लिंक) द्वारे जोडले जाईल, जे एल अँड टी-आयएचआय कन्सोर्टियम आणि टाटा प्रोजेक्ट्स लिमिटेड - देवू ई अँड सी द्वारे बांधले जात आहे.
वर नमूद केल्याप्रमाणे, एनएमआयएचा रिअल इस्टेटवर लक्षणीय परिणाम होईल, ज्यामध्येपनवेल आणि उलवे, खारगर, तळोजा आणि कामोठे सारख्या जवळच्या भागातील सर्व प्रकारच्या मालमत्तांचा समावेश आहे. याचा पनवेल आणि इतर भागातील भूखंडांच्या किमतीवर देखील परिणाम होईल. खरं तर, प्रकल्पाच्या घोषणेपासून विमानतळाजवळील भागात मोठा विकास झाला आहे.
जर तुम्हाला या घडामोडींबद्दल उत्सुकता असेल, तर खालील तक्त्याकडे एक नजर टाका.
परिसर |
कनेक्टिव्हिटी |
किंमत श्रेणी (रु.) |
पनवेल |
मुंबई-पुणे महामार्ग, राष्ट्रीय महामार्ग-६६, राष्ट्रीय महामार्ग-४८, पनवेल जंक्शन आणि एनएमएमटी बस नेटवर्कद्वारे चांगले जोडलेले. |
३८ लाख ते २.३० कोटी |
उलवे |
नेरुळ-उरण रेल्वे मार्ग, राष्ट्रीय महामार्ग-३४८अ द्वारे उत्तम कनेक्टिव्हिटी आणि नेरुळ, खारघर, बेलापूर आणि सीवूड्सपर्यंत सहज पोहोच. |
३८ लाख ते १.८५ कोटी |
खारगर |
मुंबई महामार्ग, पनवेल रोड (एनएच-४८) आणि खारघर रेल्वे स्टेशन मार्गे पोहोचता येते. |
४० लाख ते ३.९५ कोटी |
तळोजा |
जुना मुंबई महामार्ग (एनएच४) आणि एमआयडीसी रोडद्वारे शहराच्या मध्य आणि पश्चिम भागांशी चांगली कनेक्टिव्हिटी. |
२५ लाख ते ९२ लाख |
कामोठे |
सायन-पनवेल महामार्ग, जेएनपीटी रोड आणि मुंबई-पुणे राष्ट्रीय महामार्गाद्वारे मुंबईला दळणवळण सुविधा. |
५६ लाख ते १.४५ कोटी |
नवी मुंबई विमानतळाजवळील टॉप हॉटेल्स
नवी मुंबई विमानतळाजवळील प्रमुख हॉटेल्सची यादी खाली शोधा.
नाव |
पत्ता |
संपर्क क्रमांक |
रॉयल ट्यूलिप हॉटेल |
२६/बी, सेक्टर ७, खारघर, नवी मुंबई, महाराष्ट्र ४१०२१० |
०२२ ७१२१ ६५६५ |
नवी मुंबई येथील अंगण |
सेक्टर 7, नेरुळ, नवी मुंबई, महाराष्ट्र 400706 |
०२२ ६८७६ ९९९९ |
द पार्क नवी मुंबई |
क्रमांक १, १, निर्मलादेवी मार्ग, सेक्टर १०, सीबीडी बेलापूर, नवी मुंबई, महाराष्ट्र ४००६१४ |
१८०० १०२ ७२७५ |
द फर्न रेसिडेन्सी |
प्लॉट क्रमांक १, सेक्टर २०, तुर्भे, नवी मुंबई, महाराष्ट्र ४००७०५ |
०८९७६० ७७८०१ |
तुंगाचे द रेजेंझा |
सेक्टर 30A, वाशी, नवी मुंबई, महाराष्ट्र 400703 |
०२२ ४१०२ १८१८ |
सॅफायर बुटीक हॉटेल |
ए विंग, अरेंजा प्लाझा, एनएमएमसी पार्क समोर, डी-मार्ट जवळ, सेक्टर १५, सीबीडी बेलापूर, नवी मुंबई, महाराष्ट्र ४००६१४ |
०८०९७५ ५६९६० |
फॉर्च्यून सिलेक्ट एक्झोटिका |
16, पाम बीच रोड, एपीएमसी मार्केट, सेक्टर 19, वाशी, नवी मुंबई, महाराष्ट्र 400705 |
०२२ ६१५० ४४४४ |
एनएमआयए येथे एक मल्टीमॉडल एव्हिएशन हब
नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ (NMIA) हे एक वास्तविक बहुआयामी संक्रमण केंद्र विकसित करून मुंबईच्या विमान वाहतूक उद्योगात क्रांती घडवत आहे. जागेची कमतरता असलेल्या छत्रपती शिवाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय विमानतळ मुंबई (CSMIA) च्या उलट, NMIA वाहतूक वाहतूक रस्ते, रेल्वे आणि जल वाहतुकीसह सुरळीतपणे एकत्रित करेल जेणेकरून वाहतूक कोंडी कमी होईल आणि प्रादेशिक कनेक्टिव्हिटी वाढेल.
या बदलाच्या केंद्रस्थानी एक नवीन पायाभूत सुविधांचे जाळे आहे. प्रमुख रस्ते जोडण्यांमध्ये मुंबई ट्रान्स हार्बर लिंक (MTHL) आणि लवकरच पूर्ण होणारा उलवे कोस्टल रोड यांचा समावेश आहे, जो दक्षिण मुंबईपासून जलद आणि थेट प्रवेश प्रदान करतो. रेल्वेसाठी, पूर्णपणे नवीन मेट्रो लाईन 8 थेट NMIA ला CSMIA ला जोडेल, ज्यामुळे अखंड वाहतूकीसाठी पहिली "ट्विन-एअरपोर्ट सिस्टम" तयार होईल. विमानतळ देशांतर्गत तारघर स्टेशनवर उपनगरीय रेल्वे नेटवर्कशी देखील जोडला जाईल.
पहिल्यांदाच, एनएमआयए गेटवे ऑफ इंडिया सारख्या ठिकाणांहून वॉटर टॅक्सी प्रवास देखील प्रदान करेल, ज्यामुळे प्रवाशांना एक निसर्गरम्य, रहदारीमुक्त प्रवास मिळेल.
वाहतुकीव्यतिरिक्त, एनएमआयएची बहुआयामी रचना सीएसएमआयएला प्रचंड ओझ्यातून मुक्त करेल, अशा प्रकारे जवाहरलाल नेहरू पोर्ट ट्रस्ट (जेएनपीटी) जवळ असल्याने एक नवीन आर्थिक प्रवेशद्वार आणि लॉजिस्टिक्स आणि कार्गो डेस्टिनेशन स्थापित करेल. ही रणनीती आंतरराष्ट्रीय आर्थिक आणि विमान वाहतूक केंद्र म्हणून मुंबईचे स्थान आणखी स्थापित करेल.
नवी मुंबई विमानतळावरील तिसऱ्या धावपट्टीच्या व्यवहार्यता अभ्यासासाठी सिडकोने निविदा प्रक्रिया सुरू केली
नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर (एनएमआयए) नियोजित तिसऱ्या धावपट्टीसाठी तांत्रिक-व्यावसायिक व्यवहार्यता अभ्यासासाठी सल्लागार नियुक्त करण्यासाठी शहर आणि औद्योगिक विकास महामंडळ (सिडको) निविदा मागवत आहे. भविष्यातील विमान वाहतूक मागणी पूर्ण करण्यासाठी नवीन धावपट्टीची व्यवहार्यता तपासण्यासाठी या हालचालीचा उद्देश आहे.
सिडको ऑनलाइन ई-टेंडरिंग प्रक्रिया सुरू करते. प्रतिष्ठित एकल कंपन्या, संयुक्त उपक्रम किंवा संघ प्रस्ताव सादर करू शकतात. सल्लागार असाइनमेंटचा कालावधी सहा महिन्यांचा असतो.
अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, या अभ्यासात विमानतळावर तिसरा समांतर धावपट्टी जोडण्याच्या तांत्रिक आणि व्यावसायिक दोन्ही पैलूंचे परीक्षण केले जाईल. व्यवहार्यता आढावा दीर्घकालीन नियोजनाचे मार्गदर्शन करण्यास मदत करेल. भविष्यातील वाहतूक वाढ आणि ऑपरेशनल आवश्यकतांसाठी एनएमआयए तयार करण्याच्या प्रयत्नांचा हा एक भाग आहे.
सल्लागाराची निवड कमीत कमी खर्चाची निवड (LCS) पद्धतीने केली जाते. तांत्रिक निकष पूर्ण करणाऱ्या बोलीदारांचेच आर्थिक प्रस्ताव उघडले जातील. पात्र उमेदवारांमध्ये सर्वात कमी किंमत देणाऱ्या बोलीदाराला करार दिला जाईल. अधिकृत कागदपत्रे आणि बोली वेळापत्रक १६ डिसेंबरपासून सिडकोच्या ई-टेंडरिंग पोर्टलवर उपलब्ध असेल.
विकास सुरू असताना या मूल्यांकनामुळे एनएमआयएच्या दीर्घकालीन क्षमता नियोजनाला बळकटी मिळते. मुंबईच्या विद्यमान आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरील कामकाजाचा ताण कमी करण्यावर विमानतळ लक्ष केंद्रित करते. या प्रदेशातील वाढत्या प्रवासी आणि मालवाहतुकीला हाताळण्यासाठी देखील ते स्वतःला स्थित करते.
प्रमुख माहिती:-
व्यवहार्यता अभ्यास कालावधी: सहा महिने
सल्लागार निवड पद्धत: कमीत कमी खर्चाची निवड
निविदा कागदपत्रे उपलब्ध: ई-निविदा पोर्टल १६ डिसेंबरपासून
या अभ्यासाचे निकाल नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरील तिसऱ्या धावपट्टी प्रकल्पाबाबत पुढे जायचे की नाही याबद्दल निर्णय घेतील.
नवी मुंबई विमानतळाची मुंबई विमानतळाशी कनेक्टिव्हिटी
महाराष्ट्र राज्य सरकारने अलिकडेच मुंबई मेट्रोच्या नवीन मार्गाला मंजुरी दिली आहे. मुंबई विमानतळ आणि नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ यांच्यातील कनेक्टिव्हिटी वाढवण्यासाठी हे नियोजित आहे. हा मार्ग ३५ किमी पेक्षा जास्त लांबीचा असेल. २२,८६२ कोटी रुपये खर्चाच्या अंदाजे खर्चाने तो बांधला जाईल.
या बांधकामासाठी सार्वजनिक खाजगी भागीदारी मॉडेलवर वित्तपुरवठा केला जाईल. या मार्गावर २० मेट्रो स्थानके असतील. या सर्व मेट्रो स्थानकांपैकी ६ भूमिगत आणि १४ उन्नत असतील.
मेट्रो मार्गावर कुर्ला, वाशी, बेलापूर आणि मानखुर्द येथे प्रमुख इंटरचेंज हब असतील. यामुळे प्रवाशांना दोन विमानतळांदरम्यान सुरक्षित प्रवास करता येईल.
प्रकल्पाचे भूसंपादन ६ महिन्यांत पूर्ण करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. बांधकाम काम ३.५ वर्षांत पूर्ण करण्याचे नियोजन आहे. अधिकाऱ्यांकडून अंतिम मंजुरी मिळाल्यानंतर ते सुरू होईल. हा मार्ग २०२८ च्या अखेरीस किंवा २०२९ च्या सुमारास सुरू होण्याची शक्यता आहे.
सध्या, दोन्ही विमानतळांदरम्यान प्रवास करण्यासाठी दीड ते दोन तास लागतात. एकदा ही लाईन सुरू झाली की, प्रवासाचा वेळ कमी होऊन तो ३० ते ३५ मिनिटांचा झिप होईल.
नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळाचा सारांश
नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ किंवा एनएमएआय शहरात सकारात्मक आर्थिक आणि सामाजिक बदल घडवून आणेल. नवीन रोजगाराच्या संधी निर्माण करण्याबरोबरच, नवी मुंबई आणि शेजारच्या प्रदेशांचे रिअल इस्टेट चित्र बदलेल. सिडकोने विकसित केलेला, ग्रीनफील्ड विमानतळ प्रकल्प मुंबईतील विद्यमान छत्रपती शिवाजी महाराज आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरील भार कमी करण्यास देखील मदत करेल.
_80_120.jpg)
